اوّل از اول بيست و هفت سال از عمر او گذشته ، و از بعد آن كه اسكندر فرمان يافت ، يونانيان از شهر سكندر و حكيمان كه آن را مقدونيه [ 1 ] گويند پادشاهى فراز گرفتند ، و اندر تاريخ طبرى خوانده‌ام كه چون اسكندر از جهان برفت او را پسرى ماند نام او اسكندر روس . [ 2 ] پس ارسطو و فلاسفهء يونانيان برو جمع شدند [ 3 ] تا او را بپادشاهى بنشانند ، گفت نخواهم ، و از ميان مردم بيرون رفت ، و بكوهى مقام گرفت بعبادت كردن خداى تعالى ، و يونانيان خيره گشتند ، پس يكى از اهل بيت او بنشاندند نام او [ بطلميوس بن ] ارغوش [ 4 ] ، و به زبان رومى پادشاه را بطليموس خوانند ، و اشتقاق آن از حرب گرفته‌اند ، [ 5 ] و اول اين مرد بود كه بر يونان و مصر و بهرى از مغرب بطليموسى كرد ، و سياقت برين جمله كه نوشته شود از تاريخ حمزه [ است وى ] چنين گفتست كه اين شرح از مردى رومى او را معلوم شد دبير و كتاب خوان ، كه فراش احمد بن عبد العزيز [ بن ابى ] دلف بود ، او را با سيرى بياورده بودند و پسرى بودش سخت عظيم دانا و منجم و او را در لشكر سلطان نمر [ 6 ] گفتندى پس هر چه پدرش از كتابهاء خويش خواندى او تفسير همى كرد ، تا اين قدر ( 81 - ب ) معلوم شد بدين تفصيل و السلام . - [ 7 ] بطلميوس بن ارنب خليفه بعد از اسكندر چهل سال بطلميوس بن اغوش [ 8 ] دوست دار

--> [ ( 1 ) ] اصل : قدونيه . . . حمزه : ملك الروم بعد الاسكندر اليونانيون ملوك مقدونيه و هى مدينة الحكماء بارض الروم ( سنى ص 45 ) . [ ( 2 ) ] اسكندروس ( طبرى - ليدن 1 - 1 ص 702 ) [ ( 3 ) ] در طبرى ذكرى از ارسطو و فلاسفهء يونانيان نيست . گويد : و لما مات الاسكندر عرض الملك من بعده على ابنه اسكندروس فابى و اختار النسك ( طبرى 1 - 1 ص 702 ) [ ( 4 ) ] طبرى : بطلميوس بن لوغوس ( ص 702 ) حمزه : بطلميوس بن الارنب . . . ثم ملك بطلميوس بن لعوس ( ص 45 ) ابو الفدا : بطلميوس سشوس ( ن : سشون ) ابن لاغوس و كان يلقب المنطقى ( قاهره ج 1 ص 62 ) [ ( 5 ) ] اين جمله و توجيه در حمزه و طبرى و مسعودى نيست ولى ابو الفدا ذكر كرده : البطالسه و هم ملوك اليونان و كان يسمى كل واحد منهم بطلميوس و هى لفظة مشتقة من الحرب معناها اسد [ ن : اشد ] الحرب . . ( قاهره ج 1 ص 62 ) [ ( 6 ) ] حمزه : يمن ( ص 48 ) [ ( 7 ) ] از اينجا عين نقل حمزه است كه با طبرى و ابو الفدا و غالب مورخين در نام و سال پادشاهى و تقديم و تاخير تفاوتهائى دارد ، و ما فقط با متن حمزه تطبيق خواهيم كرد هر كس خواهد ميتواند بساير كتب مراجعه كند . ليكن بايد دانست كه حمزه شرحى كه از مرد رومى گرفته و در متن هم نقل شده ظاهرا مربوط بملوك روم است نه ملوك يونان و خلفاى اسكندر . ر ك تاريخ سنى ( ص 45 - 48 ) [ ( 8 ) ] حمزه : لعوس . ر ك : حاشيه 4